Jan Verellen

Jan Verellen onderzoekt hoe mensen leren — en hoe ze gemeten gaan worden. Hij bracht negen jaar door aan de Katholieke Universiteit Leuven, in België, en studeerde af met twee sterk uiteenlopende masterdiploma’s: een in Lichamelijke Opvoeding & Bewegingswetenschappen, de andere in Handelsingenieur. Onderweg kreeg één vraag hem in haar greep: waarom wordt studeren behandeld als iets wat je maar moet doorstaan, in plaats van als een vaardigheid waar iemand werkelijk beter in kan worden?

In zijn jacht op die vraag leerde hij zichzelf veel efficiënter te leren — en bracht zo zijn eigen werklast terug tot een fractie van wat het systeem veronderstelt dat een “gemiddelde” student nodig heeft, terwijl hij intussen gewoon afstudeerde en goed leefde. Leren, zo bleek, is geen gave die sommigen bij hun geboorte meekrijgen. Het is aandacht, geheugen, methode, en het stille vertrouwen dat bekwaamheid getraind kan worden.

Dat idee liet hem niet meer los. Het voerde terug naar iets kleiners en ouder: een klaslokaal, een getal in rood geschreven, en de les — vroeg ingeprent — dat een mens gewogen, gerangschikt en van tevoren verteld kan worden hoe ver hij zal komen. Die draad naar buiten volgen, van één schoolbank naar de systemen die de ruimere wereld ordenen, werd Tronen van het Onzichtbare: een geschiedenis van “goddelijke macht” — het mechaniek dat zijn eigen ontwerp als lotsbestemming presenteert — en van de fixed-mindsetmaatschappij die gebouwd is op het geloof dat geesten al vroeg voltooid zijn.

Tronen is geschreven voor volwassenen. Maar de hoopvolle helft ervan — dat er altijd meer is dan enig getal kan bevatten — is bedoeld voor iedereen, en daarom kreeg het twee metgezellen: Verwonder, kleine geïllustreerde verhalen voor 6–11 jaar, en Leer, dezelfde ideeën verteld voor oudere leerlingen en volwassenen. Samen vormen ze één enkel betoog, afgestemd op drie leeftijden: de geest ligt niet vast, en iemand die zijn eigen geest heeft voelen veranderen, is veel moeilijker wijs te maken dat de hiërarchieën van de wereld de enige zijn die de natuur toelaat.